RSS

CÂY TRÀ VIỆT NAM

14 Tháng 12

Cây Trà Việt Nam (Đà Lạt)

Cây trà có tên khoa học là Camelia Sinencis, thuộc họ Theacae. Ở Việt Nam, tùy từng địa phươnggọi tên nông sản này là “trà “ hay “ chè”. Trà có hoa trắng lá xanh tốt quanh năm thân cây trà thường mọc hoang có chiều cao khoảng 5-10m; trong những đồn điền người ta cắt xén cho thân cây trà cao khoảng từ 50-120 cm, để người nông dân dể dàng hái lá và nụ khi thu hoạch. Người ta thường cắt ngang những thân cây già để chồi mới được phát triển; phương pháp này giúp cây trà đạt đến tuổi thị 100 năm là bình thường.

Theo các tài liệu nghiên cứu cho biết, người ta đã tìn thấy dấu tích lá và cây trà hoá thạch ở đất tổ hùng vương thuộc tỉnh Phú Thọ. Người ta còn đặt vấn đề cây trà có từ thời đồ đá thuộc văn hoá Hoà Bình. hiện nay ở vùng Suối Giàng thuộc tỉnh Yên Bái, nơi có độ cao khoảng 1.000m so với mặt nước biển có một rừng trà hoang khoảng 40.000 cây trà dại; trong đó có một cây trà cổ thụ ba người ôm không giáp. Như vậy, có thể nói, Việt Nam chíng là một trong những chiếc nôi cổ nhất của cây trà trên thế giới và kết luận của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước cũng đã khẳng định điều này.

Hạt trà được ươm sau sáu tháng có rễ chuột(rễ chính), thân dài khoảng 30cm sẽ được nhổ lên cắt lông tơ và một phần nhỏ của đuôi chuột. Sau đó, dùng nọc xoi vào đất và đặt cây trà vào, chèn đất thật chật. Sau ba năm cây trà có thể thu hoạch. Hiện nay, người ta có thể chiếc cành dâm vào bầu đất, chờ đến khi phát triển thành cây thì có thể mang đi trồng và có thể thu được sản phẩm sau hai năm; với kỹ thuật này có ưu thế là xác định được giống trà một cách rõ ràng. Thời gian khai thác cây trà dài hay ngắn thù vào phương pháp chăm sóc và tưới bón của nhà nông, có thể kéo dài 100 năm.

Vào mùa nắng, cần phải giữ độ ẩm cho cây trà bằng cách tưới nước thường xuyên. Người ta thường dùng phương pháp tưới phun. Tuỳ kỹ thuật của mỗi nhà nông và vùng đất mà bón phân thích hợp cho cây trà. Thường xuyên cắt tỉa, để thân cây trà vừa tầm tay với người thu hoạch. Để bảo quản tốt vườn trà, các cây trà bị sâu cần phải được nhổ bỏ ngay, vì cây trà kỵ thuốc trừ sâu rầy. Mỗi tháng thu hoạch trà từ 3-4 lần. Việc hái trà cũng rất quan trọng và được quy định rõ ràng: trà xanh được ngắt hai lá trà Ô Long được ngắt ba lá to và búp…

Trà xanh là loại trà không ủ cho lên men, phân biệt với trà đen, có hương tự nhiên, không ướp hoá chất hoặc bất lỳ hương liệu nào. Trà được rang trong chảo bằng gang, lá trà được cuộn bằng tay hoặc bằng máy rồi đem rang một lần nữa. Trà xanh ssược ướp hương hoa như: sen, cúc, sói, lài,… được gọi là trà xanh hương lài, trà xanh hương sen…Đặc biệt, trà hương sen là loại trà quý chỉ dùng để đãi khách tri âm hoặc làm quà biếu.

Trà đen là loại trà được ủ cho lên men. Chế biến trà đen phức tạp hơn trà xanh. Sau khi thu hoạch từ vườn về, trà phải được xử lý ngay trong ngày không để qua đêm bằng cách xào, luộc hấp hoặc đem phơi nắng trong khoảng 24giờ, Sau đó, trà được cuộn bằng tay hoặc đưa vào máy se lại. Tiếp tục ủ mem ấm trong 3-5 giờ rồi đem sấy khô. Đó là những khâu sơ chế. Sau khi tinh chế, trà được đem phân thành nhiều loại.

Có rất nhiều loại trà như: trà lá, trà búp, trà đen,trà hạt, trà bột, trà cám, trà mộc, hoặc trà ướp hoa…nếu không phải là người sành điệu cũng không dễ dàng phân biệt. Ngày nay người ta thường uống trà xanh là lá trà tươi được rửa sạch rồi đem hãm trong nước sôi. Nước có màu vàng xanh, mùi thơm dịu. Loại trà này, khi uống có kèm theo phông kẹo đậu phộng là ngon tuyệt.

Loại trà được sơ chế bằng phương pháp thủ công rất được người Việt Nam ưa dùng thường được gọi là trà móc câu. Trà mác câu là trà búp non cánh săn và nhỏ có dáng cong như chiếc móc câu. Nhưng cũng có người gọi là trà “mốc cau” với lý luận là trà tròn cánh, có mốc tráng như mốc cau.

Trà dù được chế biến hay uống bằng cách nào cũng thể hiện một thứ đạo, đó là “Đạo trà” và nghệ thuật thưởng trà là một trong những nghệ thuật ẩm thuỷ hàng đầu của người Đông Nam Á. Tục uống trà ở Việt Nam đã có từ lâu và rất phong phú, từ cách uống cầu kỳ, cổ xưa cho đến cách bình dân hiện đại.

Một bộ đồ uống trà có bốn chén quân và một chén tống để chuyển trà. Trong đạo trà Việt Nam rất trân trọng cách dâng mời trà. Dâng trà là một cách thể hiện văn hoá biểu hiện dự lễ độ hay lòng mến khách. Dâng trà đúng cách là ngón tay giữa phải đỡ đáy chén ngón trỏ và ngón cái đỡ lấy miệng chén gọi là “ Tam long giá ngọc”. người dâng trà và người nhận trà đều phải cung kính cuối đầu. Cầm chén trà uống phải quay lòng bàn tay vào trong, đưa chén trà lên mũi để thưởng thức hương vị của trà. Người uống trà thường mím miệng nuốt nhẹ trà để hương trà thoát ra đường mũi và đọng nơi cổ họng và để từ từ cảm nhận hương vị của trà.

Ngày xưa, muốn uống trà ngũ vị phải dùng chiếc khay có năm ô trũng dựng năm loại hoa, úp năm chiếc cốc sạch lên năm ô trũng của khay và đặt lên bếp lửa. Một lúc sau nhất cốc ra. Cốc sẽ đượm mùi thơm của mỗi loài hoa trên khay. Khi rót trà vào cốc mỗi cốc trà sẽ có mùi hương đặc trưng của từng loại hoa. Khách từng tự thưởng thức được cả năm loại trà với năm mùi hương hoa khác nhau.

Dù trời mưa hay trời nắng, lòng vui hay buồn cũng không thể từ chối một ly trà nóng khi chủ nhà trân trọng mời bằng hai tay. Uống trà cũng là cách ứng xử của văn hoá, uống từng ngụm nhỏ để thưởng thức hết hương vị vủa trà, và cảm nhận hơi ấm của chén trà, uống để đáp trả lòng mến khách, uống để mở đầu cho những tâm sự, bày tỏ nỗi niềm; hay uống để bàn chuyện gia đình, chuyện xã hội, chuyện nhân tình thế thái… và uống để cảm nhận hương vị của đất trời trong chén trà. Mời trà và cùng nhau dùng trà là một nét thanh cao, tình tri âm tri kỷ, thể hiện lòng mong muốn hoà hợp để xoá đi những đố kị hận thù trong văn hoá ứng xử. Qua cách uống trà của mỗi người cũng nói lên mức độ tình cảm và trình độ học vấn của người đối thoại, đồng thời có thể xét đoán tâm lý của người đối diện lúc dùng trà.

Phương ngôn có lưu truyền những câu về việc uống trà: “ Trà dư, tửu hậu”. “ Rượu ngâm nga, trà liền tay”…Uống trà là một triết học về sự tế nhị, thanh tao, suy ngẫm, tĩnh tâm để mưu cầu điều thiện tránh điều ác. Do đó, cần có sự tiết độ trong việc uống trà: không uống nhiều, không uống đặc, và không uống liền tục trong ngày … để thể hiện tính hài hoà với thiên nhiên, hợp lý về không gian, thời gian, môi trường và con người. Ca dao có câu”

“Làm trai biết đánh tổ tôm(*),

Uống chè Liên tử, ngân môn Thuý Kiều”.

Trà ngon cũng như bạn hiền, may mắn mới có được chứ không phải cầu là có. Thât vây, do thời tiết, mưa nắng mạnh yếu và trình độ người sản xuất chế biến…là những yếu tố quyết định đến chất lượng trà thành phẩm. Vào mùa hè nóng bức, người nông dân đi đồng về có được cốc trà xanh pha chút đường để uống là quý nhất. Tuy nhiên, uống trà không đúng cách sẽ làm mất vị ngon của trà và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Để bảo quản, trà phải được cất giữ nơi khô ráo và thoáng mát, hạn chế tối thiểu ánh sáng để không làm suy suyễn hương vị của trà. Muốn uống được tách trà ngon, cần phải đun đúng nước đúng lửa. Nước tinh khiết, không có bất kỳ muồi lạ nào, không có nhiều muối khoáng ; thường người ta dùng nước mưa. Nước cất đun thật sôi trước khi đem pha trà cà đỏ bớt chút nước qua vòi ấm trước tránh mùi khói vướng lại đầu vòi ấm lúc đun. Bình pha trà được tráng qua một lần bằng nước sôi. Cho trà vào bình và rót nước sôi vào vừa ngập trà rồi bỏ, gọi là rửa trà. Sau đó, cho nước sôi vào bình để hãm trà cho đến lúc vừa khẩu vị rồi đem mời khách.

Một chuyên gia nước ngoài có nhận xát về nề nông nghiệp của nước ta rằng: “Ở Việt Nam ngoài lúa gạo, cà phê, chẳng có sản phẩm nào có lợi thế hơn trà khô. Thật vậy, trà Việt Nam đã thâm nhập vào thị trường của khoảng hơn 45 quốc gia, đưa nước ta trở thành một trong 10 nước xuất khẩu trà hàng đầu thế giới. Diện tích trồng trà cả nước có khoảng 90.000 hecta, với sản lượng 330.000 tấn mỗi năm. Ở Bảo Lộc tỉnh Lâm Đồng cây trà đã được trồng từ những năm 1930 và đến nay đã có nhiều công ty chế biến trà có danh tiếng ở vùng đất này.

Nông nghiệp chủ yếu của Bảo Lộc là cây trà. Những người dân nơi đây là những người dân di cư từ miền Trung và miền Bắc vào ở những năm trước và giữ thế kỹ 20. Họ lập nên những vườn trà từ bao đời nay với những loại giống trà gốc Bắc. Ngày nay. Trà từ Bảo Lộc rất đa dạng và phong phú với nhiều chủng loại.

Hiện nay, tại trung tâm thị xã Bảo Lộc có rất nhiều cửa hiệu trà danh tiếng. Trong đó, danh trà Trâm Anh ở số 807 đường Trần Phú, cũng là quốc lộ 20, thị xã Bảo Lộc là một trong những hiệu trà nỗi tiếng, có kinh nghiệm trồng và chế biến trà qua ba thế hệ. Trà Trâm Anh đã tạo được uy tín đối với du khách trong nước và nước ngoài. Sản phẩm trà của thương hiệu này là một trong những doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hàng đầu của Bảo Lộc với nhiều hương vị trà phong phú. Đây là một điểm dừng chân lý tưởng của tuyến du lịch Đà Lạt, du khách đến đây sẽ được thưởng thức trà và cà phê miễn phí nhưng giá sản phẩm phục vụ không thay đổi.

Trần Huy Hùng Cường


 MỤC LỤC – ĐÀ LẠT

About these ads
 

Thẻ: , , , , , , ,

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 26 other followers

%d bloggers like this: