RSS

VĂN HÓA CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN

07 Th12

VĂN HÓA CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN

Di sản phi vật thể của nhân loại

Nhạc cụ của dân tộc Tây Nguyên rất độc đáo , rất phong phú và đa dạng về nhạc cụ, về âm điệu , về chức năng .Có loại làm bằng tre nứa,có loại làm bằng kim loại và thời xa xưa còn có những bộ đàn đá.Có loại nhạc cụ khi chơi phải gõ bằng tayhoặc dùi,có loại thổi hơi hoặc khảy bằng tay ,có loại dung hai bàn tayvỗ vào nhau để tạo âm hưởng …Nhiều nhạc cụ Tây Nguyên ngày nay đã được cả nước vàthế giới biết đến như đàn Tơrưng ,Klông pút …Trong đó có cồng chiêng . Vốn văn hóa âm nhạc Tây Nguyên ngày nay đang được khai thác góp phần làm giàu cho truyền thống văn hóa Việt Nam .

Ngày 25 -11-2005 , tổng giam đốc tổ chức văn hóa – khoa học và giáo dục Liên Hiệp Quốc ( UNESCO ) Koichiro Matsuura đã trân trọng trao bằng công nhận kiệt tác di sản phi vât thể và truyền khẩu “ Văn hòa cồng chiêngcác dân tộc Tây Nguyên – Việt Nam “.Từ đây, tiếng nói tinh thần của đồng bào dân tộc nơi đại ngàn đã được xác nhận và tôn vinh .

Cồng chiêng là một loại nhac cụ được làm bằng hợp kim đồng . Thường , người thợ đúc cồng chiêng pha đồng với vàng , bạc hoặc đồng đen để chiếc cồng hoặc chiêng càng có thêm giá trị . Loại nhạc cụ này được làm với nhiều kích cỡ với đường kính từ 20cm đến 120cm , có núm hoặc khôngcó núm .

Cồng chiêng được dùng theo đàn có nhiều bộ . Một bộ cồng chiêng từ 2 đến 20 chiếc , đảm nhiệm những chức năng riêng trong một bài hòa tấu .Dùng dùi để gõ vào cồn hoặc chiêng hay đấm bằng tay để tạo âm thanh khi sử dụng . Trong một buổi biểu diễn , cồng chiêng làm nhiệm vụ điểm nhịp , tạo tiết tấu giai điệu một bè hoặc hòa tấu nhạc đa âm . Âm Thanh của cồng chiêng được phối hợp giữa các chiếc cồng “ Cha mẹ “ , cồng “ con “ , cồng “ cháu , chắt “ , để làm thành thang âm điệu thức rất đặc biệt .

Về già trị nghệ thuật , cồng chiêng Tây Nguyên có cả trên tính năng thong thường chỉ phục vụ việc giải trí , hoặc những loại nhạc cụ điện tử hiện đại . Âm thanh của nó truyền tải cả một nền văn hóa , lịch sử , nhận thức xã hội , là sợi dây vô hình để con người ký gởi tâm linh trước cõi người và cõi đời của các dân tộc Tây Nguyên .

Âm nhạc Tây Nguyên gắn bó với đời sống của người dân Tây Nguyên từ khi sinh ra cho đến lúc từ giãcõi đời , trong các lễ hội , lễ mừng được mùa , cúng thần , đâm trâu , trong lễ cưới . lễ tang , lễ bỏ mả …Không một lễ hội hay một nghi lễ đời người nào của Tây Nguyên mà không nghe thấy thứ âm thanh mộc mạc này .Mỗi gia đình đều cố gắng có ít nhất một bộ cồng chiêng . Gia đình khá giả có đến vài bộ . Âm thanh của cồng chiêng là máu thịt của người Tây Nguyên , vang lên nơi nhà rông là trung tâm văn hóa của buôn làng , vang xa xa ngoài rẫy để tạo không khí hăng say lao động , vang trên rừng để làm nên sức sống chinh phục đại ngàn …là chất dinh dưỡng nuôi sống tinh thần người Tây Nguỵên và để Tây Nguyên tồn tại . Và , trong các sử thi của tây Nguyên đều có bóng dáng của cồng chiêng .

Khi biểu diễn ở hình thức vòng tròn , các nghệ nhân , nghệ sĩ vừa đánh vừa di chuyển dàn cồng chiêng từ phải qua trái , ngược chiều với chiều kim đồng hồ là ngược chiều với thời gian , mang ý nghĩa ngược về cội nguồn .Cồng chiêng Tây Nguyên đặc biệt hay , không chỉ ở sự đa dạng độc đáo của các bè trầm bổng , mà cồng chiêng chính là cuộc sống của người Tây Nguyên. Nghe cồng chiêng sẽ thấy được cả không gian săn bắn ,không gian làm rẫy , không gian lễ hội …

Ngày 25-11-2005 , Tổng Giám Đốc tổ chức văn hóa –khoa học và giáo dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO ) Koichiro Matsuura đã trân trọng trao bằng công nhận kiệt tác di sản phi vật thể và truyền khẩu “ Văn hóa cồng chiêng các dân tộc Tây Nguyên –Việt Nam “ . Từ đây , tiếng nói tinh thần của đồng bào dân tộc nơi đại ngàn đã được xác nhận và tôn vinh bo8ỉ vì âm thanh cồng chiêng không còn bó hẹp nơi địa phương núi rừng Tây Nguyên hay chỉ trong địa phận quê hương Việt nam ,mà nó còn vang xa , lan rộng và hòa nhập vào âm thanh của nền âm nhạc di sản của nhân loại .

Trần Huy Hùng Cường

MỤC LỤC – ĐÀ LẠT


 
Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Posted by trên Tháng Mười Hai 7, 2009 in Đà Lạt

 

Nhãn: , , , , , , , , , , , ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: