RSS

ALEXANDRE YERSIN

17 Th12

ALEXANDRE YESIN

(1863-19430)

Alexandre Yersin sinh ngày 22-9-1863 tại xứ Vaud thuộc Thụy Sỹ . Cha ông là Jean Marc Alexandre , một nhà côn trùng học nổi tiếng người Thụy Sỹ , mẹ của ông là bà Fanny Moschell , gốc Pháp , ông được sinh ra sau khi người cha qua đời ở tuổi 38.

Ngày 21-7-1883 , Alexandre Yersin tốt nghiệp tú tài văn chương và đến cuối năm này ông tiếp tục theo năm học thứ nhất đại học y dược của Laussane tại Thụy Sỹ , nhưng do hoàn cảnh ông phải bôn ba qua Đức rồi qua Pháp với ý định hoàn thành việc học . Tại pháp ông được nhận vào viện Pasteur với tư cách là một bệnh nhân do ông bị thương ở tay trong khi mổ xác người bị bệnh dại .Lúc này , ông đã được cảm tình của mọi người .

Sau đó ông trở thành người học trò và phụ tá trung thành của BS Louis Pasteur . Ông luôn theo con đường mà mình đã chọn và áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học của Pasteur. Ngày 25-5-1888 , Alexandre Yersin bảo vệ luận án tiến sĩ y khoa qua đề tài “ Sự phát triển của bệnh lao thực nghiệm “ và được công nhận Thạc sỹ y khoa trong cùng ngày . Cũng trong năm nay , ông được công nhận là công dân Pháp . Sau đó , luận án tiến sĩ của ông đã được trường Đại Học Y Khoa paris trao tặng huy chương Đồng vào ngày 21-01-1889.

Mặc dù tốt nghiệp y khoa nhưng ông có long say mê thám hiểm . Sau đó , ông làm việc cho một hang tàu biển với vai trò BS phụ tá của hang vận tải đường biển Messageries Maritimes và có dịp đi nhiều nơi trên thế giới . Ngày 13-9-1890 , hang vận tải này đã quyết định gọi BS Yersin lên đường đi đông dương , cuối tháng 3-1891 ,BS Yersin đến Nha Trang , cảnh đẹp Nha Trang đã làm say mê lòng ông và ông đã ở lại đây .

Ngày 29-7- 1891 , ông thực hiện chuyến thám hiểm dọc bờ Phan Rí và đi sâu vào đất liền để khám phá núi rừng , nhưng mục đích của chuyến này thất bại . Năm 1891 -1893 ông đã tổ chức nhiều cuộc thám hiểm từ Nha Trang lên cao nguyên Langbian , vượt qua day trường sơn đến Phnôm –Pênh , đến với nhiều buôn làng của các dân tộc thiểu số trên dọc dòng song Mêkông.

Ngày 21-6-1893 , Alexandre Yersin trèo lên một ngọn núi có nhiều cây cổ thụ và phát hiện ra cao nguyên langbian và ghi chép cẩn thận tọa độ này .Trong chuyến khám phá Langbian này , Alexandre Yersin đã đụng độ băng cướp Thouk và ông đã bị thương chân phải , một nhát gươm tiện mất nửa ngón tay bên bàn tay trái và một mũi giáo đâm vào ngực …Người ta phải khiêng ông về Phan Rang bằng một chiếc vọng dã chiến . Trên đường về , đoàn người khiêng ông phải qua nhiều song suối . Vào một buổi sáng trên đường về ,đoàn người này gặp một bầy voi . Trong lúc hoảng hốt , mọi người buông võng bỏ mặc ông nằm dưới đất rồi chạy thoát thân . Giây phút nguy hiểm nhất là khi con voi cái và con voi con chuẩn bị húc ông , nhưng sau đó voi mẹ quay lại lối mòn để trở về rừng . Alexandre Yersin thoát nạn .

Bốn năm sau do nhu cầu cần chỗ nghỉ ngơi cho viên chức người Pháp theo ý tưởng của viên Toàn Quyền Đông Dương , BS Alexadre Yersin vui mừng báo cáo về cao nguyên Langbian có thể đáp ứng về các yêu cầu khí hậu , nguồn nước và đường giao thông …Năm 1897 , viên Toàn Quyền cho đặt một trạm nghiên cứu kèm theo đài khí tượng và trồng trọt thử nghiệm nhằm tìm ra điều kiện môi trường thích hợp cho sư sống trên langbian . hai năm sau đó , toàn quyền Doumer cùng với ông Yersin đến cao nguyên Langbian từ đường Phan Rang mà Alexandre yersin đã phác thảo từ năm 1893 và viên toàn quyền này hài long để đi đến quyết định xây dựng một thành phố nghỉ dưỡng trên cao nguyên này .

Trong những năm 1893 ,nạn dịch hạch lan tràn vùng Vân nam, Hôngkông , Quảng Đông – Trung Quốc , BS Yersin cũng đã lao vào nghiên cứu về dịch bệnh . Cuối cùng, ông tìm được vi trùng dịch hạch (gọi là vi trùng Yersina Pestis )và nghiên cứu được phương Pháp kháng bệnh .

Sau thời gian nghiên cứu, ông trở về Nha trang năm 1895 dựng ngôi nhà nhỏ ở xóm Cồn để tiếp tục công việc nghiên cứu , sau này trở thành viện Pasteur Nha Trang . Đây là viện Pasteur thứ hai ở Việt Nam thời bấy giờ , đồng thời lập trạm thí nghiệm chăn nuôi bò , ngựa , điều chế huyết thanh chữa bệnh dịch hạch . Từ việc nuôi ngựa , ông lại nghiên cứu thêm ccá bệnh nhiễm của gia súc .Ông là người góp phần vào sự phát triển nông nghiệp , là người mở đường cho nghành Thú Y việt nam. Song song với các nghiên cứu , ông trồng thử nghiệmvà thuần hóa một số cây trồng như cao su , cà phê , cacao , cây thuốc trị bệnh kiết lỵ và cây ký ninh trị bệnh sốt rét .

Ngoài ra ông còn nghiên cứu thiên văn , khí tượng phục vụ cho nnghề biển , cũng như đem kỹ thuật điện ảnh làm phương tiện giải trí và giáo dục cho ngư dân . Ông là người cống hiến nhiều công trình khoa học có giá trị cho nhân loại , cho nhân dân Việt Nam . Ông không lậo gia đình , sống rất giản dị , một bộ kaki vàng , một chiếc xe đạp cũ ngày ngày đến công sở , không thích rượu chè .

Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng . được ủy quyền thay BS Emile Roux là giám đốc viện Pasteur Paris , giám đốc hai viện Pasteur Sài Gòn ( do BS Albert Calmette lập năm 1891 ) và Nha Trang , Tổng giám đốc viện Pasteur Đông Dương , được giao nhiệm vụ thành lập trường y khoa Đông Dương đầu tiên taị hà Nội (1902).

Một giờ sáng ngày 01-03-1943 , BS Alexandre Yersin trút hơi thở cuối cùng và gởi thân yên giấc ngàn thu tại Suối Dầu , với ước muốn duy nhất trong di chúc khi ông còn sống :” TÔI ƯỚC MUỐN ĐƯỢC CHÔN Ở SUỐI DẦU .HÃY GHI TÊN TÔI LẠI Ở NHA TRANG MỌI TÀI SẢN XIN ĐƯỢC GỞI TẶNG CHO VIỆN PASTEUR NHA TRANG VÀ NHỮNG NGƯỜI GIÚP VIỆC ….” . Theo di chúc của ông ,khi khâm liệm người ta đặt ông nằm sấp , đầu quayvề biển để ông mãi mãi ôm lấy mảnh đất quê hương thứ hai của mình .cũng theo di chúc ,người ta chon ông chon ông trên một ngọn đồi con với ít hoa cảnh xung quanh , mộ được xây dựng rất đơn giản với khối hình chữ nhậtcao hơn mặt đất khoảng 20-30 cm , phía đầu hơi cao và quay về hướng đông, trên có đắp hàng chữ nổi “ ALEXANDRE YERSIN 1863-1943 “.

Chưa bao giờ người ta mục kích thấy hàng ngàn người Việt Nam đưa tang ông như thế . Có nhiều ngườiđể tang khóc lóc như đối với một người thân . Người dân Việt nam lập chùa Long Tuyền và Linh Sơn tại Suối Cát để thờ người nước ngoài và đặt ảnh của ông ngang với các vị Bồ Tát .

Trần Huy Hùng Cường

MỤC LỤC – ĐÀ LẠT


 

Nhãn: , , , , , , ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: